Navlungo'ya Git

Charter Party Konşimentosu

2 dakikalık okuma

Deniz yolu taşımacılıklarının büyük çoğunluğu konteyner taşımacılığı (container shipping) ile yapılmaktadır. Konteyner taşımacılığında kullanılan gemiler konteyner gemileridir. Bu taşımacılığı yapan firmaların veya acentaların düzenledikleri, aynı zamanda lojistik sektörünün en sık kullanılan kavramlarından biri olan taşıma belgelerine ‘’konşimento’’ denir.

Malın yüklendiği noktadan varış noktasına kadar taşınması için bir sözleşme niteliği taşıyan konşimento evrağı, yükleme tamamlandıktan sonra nakliye firması tarafından ihracatçı firmaya gönderilir. Taşıyıcı firma tarafından; gönderen, alıcı ve taşıyıcıya verilmek için en az 3 asıl belge olarak düzenlenir. Aynı konşimentodan birden fazla düzenlenmesi durumunda ise her bir konşimentoya, ‘’konşimento nüshası¨ adı verilmektedir.

Konşimentolar şahsa, emre ve sahibine belirtilerek düzenlenebilirler. İthalatçı malı çekebilmek için diğer evraklarla birlikte (fatura, çeki listesi, vs.) bu belgeyi de gümrüğe teslim etmek zorundadır.

Konşimentolar,

  • yükün teslim alındığı (tesellüm konişmentosu), gemiye yüklendiği (yükleme konişmentosu) ve varış limanında hak sahibine teslim edileceği bilgilerini içerir,
  • yükü temsil eder,
  • kıymetli evrak niteliğindedir.

Yüklerin ve yük miktarının çok değişken olduğu paketlenmeyen maden cevheri, hurda metal, hububat gibi dökme yüklerin (bulk shipping) taşınmasında konteyner taşımacılığı mümkün olmadığı için yük sahipleri veya taşımacılık yapan firmalar gemi kiralamayı tercih etmektedir.

Dökme denizyolu taşımalarında gemi kiralaması işlemine charter party denmektedir. Bu tür sözleşmeler üç şekilde yapılır:

  1.   Trip Charter : Geminin belirli bir seyahatte kullanımı için kiralanmasıdır. Bu kontratlar, gemi ve mürettebatı tarafından belirli bir kargonun belirli bir seyahatte ve zaman kısıtı olmadan taşınması için imzalanır. Navlun ve diğer hizmetlere bağlı ödemelerin yapılması önemlidir.
  2.   Time Charter : Geminin belirli bir süre içinde kullanımı için kiralanmasıdır. Bu kontratlar, gemi ve mürettebatı tarafından belirlenmiş bir zaman ve diğer sınırlar çerçevesinde kiralayan tarafından kullanılması için imzalanır. Kiranın düzenli olarak ödenmesi gereklidir.
  3.   Hybrid Charter : Time ve Trip Charter’ların bazı özelliklerinin birleşiminden oluşan karma sözleşmelerdir.

 Bu taşımalarda düzenlenen taşıma belgelerine charter party konşimentosu (charter party bill of lading) denmektedir. Konşimento üzerinde charter party sözleşmesi yer almaz,  charter party sözleşmesine dayandırıldığı yazılır(subject to the charter party). Bu konşimentolar belirli bir şekle tabi değildir; herhangi bir anlaşmazlıkta bu sözleşmenin genel esasların önüne geçmesi nedeniyle mallarla ilgili 3. taraflar açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle bankalar, kredili işlemlerde bu tür konşimentoları kabul etmek istemezler. 

Charter partisi nedir ?

Gemi kiralayan kişidir. Gemi ustası veya gemi kaptanı, yetkilerine göre üst düzey yetki üstlenir. Mallar için konşimento imzalarının atılması dahil, gemideki mallardan sorumludur.

Charter party konşimentosu ve konşimento arasındaki farklar nelerdir?

  • Charter party konşimentoları gemi sahibi, gemiyi kiralayan firma, kaptan veya acentalar tarafından imzalanabilirken; konşimentolar  taşıyıcı, taşıyıcı acentası, kaptan tarafından imzalanır.
  • Charter party konşimentolar genellikle BIMCO tarafından hazırlanan matbu formlara basılmaktadır. Konşimentolar ise taşıyıcıların kendi kurallarının yazılı olduğu matbu formlara basılmaktadır.
  • Charter party konşimentoların başka bir özelliği ise gemi sahiplerinin, gemiyi kiralayan firmanın kendilerine kira ödemediklerini ileri sürüp, taşıma bedelini doğrudan kendileri için isteyebilirler. Bu yüzden de akreditifli ödemelerde bankalar bu konşimentolara mesafeli durmaktadırlar.

Charter party konşimentosu nasıl imzalanmalıdır? 

Charter  party konşimentonun kaptan  veya  kaptan  adına ismi  belirtilen  bir  acente tarafından, gemi sahibi veya gemi sahibi adına ismi belirtilen bir acente tarafından veya kiralayan  (charterer)  veya  kiralayan  adına  ismi  belirtilen  bir  acente  tarafından imzalanması  gerekmektedir. 

Charter party konşimentosu üzerinde yükleme tarihi nasıl yer alır? 

Yükleme  tarihi  matbu  bir  kayıtla veya malların gemiye yüklendiği tarihi belirten yükleme kaydıyla (on board notation) gösterilmelidir. 

Konşimentoda bulunması gereken bilgiler nelerdir ?

  • Düzenleyen kişi imzası
  • Taşıyan adı, soyadı veya ticaret ünvanı
  • Taşınan mal cinsi, ölçüsü, markası, ve özelliklerine ait bilgiler
  • Düzenleme tarihi ve yeri
  • Kaç nüsha olarak düzenlendiği
  • Kaptan adı
  • Yükleten adı
  • Gönderilen adı
  • Gemi uyruğu ve adı
  • Yükleme ve boşaltma limanları
  • Navlunu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir