Navlungo'ya Git

Lojistiğin Profesyonelleri 2021’i Nasıl Değerlendiriyor? 2. Kısım

5 dakikalık okuma

Lojistiğin farklı dallarında uzmanlaşmış değerli uzmanların 2021’i değerlendirdiği, 2022’ye dair beklenti ve önerilerini aktardığı uzman görüşleri serimizin ikinci haftasında Arkas Holding Forwarder Risk Yönetimi ve Kontrol Departmanı Müdürü Galip Soykan ve Kumport Liman Hizmetleri ve Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. Proje Satış Yöneticisi Erhan Erkeker yorumlarını bizimle paylaştı.

Galip Soykan
Forwarder Risk Yönetimi ve Kontrol Departmanı Müdürü

Navlun Krizi, Ekipman Sorunu ve Maliyetler

Denizcilik sektörü olarak özellikle konteyner gemi piyasası için çok verimli ve başarılı bir yıl oldu yine. 2020 pandemi dönemiyle armatörlerin uygulamaya başladığı navlun artış politikaları, 2021 yılında da fazlasıyla devam etti. Aynı şekilde ekipman sorununun da bir önceki yıldaki gibi devam ettiğini gözlemledik. Bu sebeple gemilerde yer bulmak hayli zorlaşınca önceki on yıllar boyunca sürekli zarar eden armatörlerin hepsi bu değişen koşullar sebebiyle yine kâr açıkladılar.

Bütün dünyada geçerli olan bu durum, bizim lokal pazarımızda da birebir etkili oldu. Müşteriler de bu duruma uyum sağlamak durumunda kalmış olsa da yüksek navlunlara rağmen bazen ekipman ve gemilerde yer bulmak onlar için daha önemli hale geldi. Bizim gibi acente ve lojistik/forwarder firmalar için de aynı şekilde iyi bir yıl oldu. Bu süreçte sadece artan navlun bedelleri sebebiyle çok yükselen müşteri riskleri gözlemledik. Onun yarattığı finansman maliyetleri bazı firmalar için sorun oluşturmaya başladı. Acentelerce forwarder firmalardan alınan teminat mektupları yetersiz kaldığı için onlardan gelen ek teminat mektup talepleri de fazlalaştı ve bunun karşılığında yükselen limitler karşılığı bazen firmalardan ara ödemeler alınmaya başlandı. Bazı firmalar da kendi müşterilerinden tedbir amaçlı ön/erken ödeme talep etmeye başladı. Burada özellikle Uzak Doğu pazarında navlunlar 10/12 kat artmış oldu. Böylece 10 konteyner yükleyen müşteriler birden bire Usd 100/120.000 gibi rakamlarla kaşılaşmaya başladı.

Yaklaşık 1,5 yıldır süren bu durumun 2022 yılında da aynı şekilde devam edeceği ön görülmektedir. Bu konuda Alphaliner sıralamasında bulunan ilk 10 armatör, piyasanın yaklaşık % 85’ini kontrol etmekte ve mevcut durumun devam etmesi için çok kararlı gözükmektedir.

Erhan Erkeker
Proje Satış Yöneticisi

2021 Yılında Türk Limanlarının Durumu

2021 yılında ticari savaşların daha da artmasıyla limanların sadece ülkemiz için değil, aynı zamanda dünyadaki her ülke için önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmıştır. Pandemiyle beraber bazı ülkelerde tedarik zinciri sekteye uğramış ve zamanında teslimatlar yapılamamıştır. Pandemi etkisindeki 2021 yılını iyi ve kötü yönleriyle geride bıraktık. Buna rağmen 2021’de ülkemizde limanlarda elleçlenen konteyner miktarı %8,3 artarak 12 milyon 591 bin TEU’ya yükseldi. Yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen ülkemizdeki limancılık sektörü açısından 2021’in iyi bir yıl olduğunu söyleyebiliriz. Türkiye’nin jeostratejik konumunun önemini her zamana dile getiriyoruz ve getirmeye de devam etmeliyiz. Bu konumun en büyük avantajını ise transit yüklerin artışında görebiliriz.

Limanlarımız hem altyapı, üst yapı ve ekipman yatırımlarıyla, hem de Türkiye jeopolitik konumuyla daha çok transit yük elleçleme kapasitesine sahip olduğunu göstermiştir. Bu gücün her anlamda desteklenmesi gerekmektedir. Bütün bu avantajlara ve liman kapasitelerine rağmen transit yük elleçleme hacminde istenilen seviyeyi maalesef yakalayamadık. Bunun önünde görülen en büyük sebeplerinden bir tanesi de gümrük mevzuatlarıdır. Transit yüklerin limanlarımızda inceleme işlemlerinden geçmesi armatörlere ek maliyetler oluşturmakta ve bunun neticesinde başka ülkeler transit merkezler olarak kullanılmaktadır. Pire limanının aktarma merkezi olarak tercih edilmesini de bu duruma örnek olarak gösterebiliriz.

Pandeminin Etkileri ve Konteyner Krizi

2019 yılında Çin’den başlayarak bütün dünyayı olumsuz etkileyen pandemi 2020 ve 2021 yıllarında da devam etmiş ve lojistik sektöründe olumsuzluklara sebebiyet vermiştir. Pandemiden dolayı küresel ekonomideki iyileşme ve gecikmiş talep özellikle Asya’dan Batı’ya siparişlerde çok sert bir artışa neden oldu ve Çin’den dolu çıkan konteynerler yine Asya’ya boş döndü.

Limanlarımızdaki altyapı, üst yapı ve ekipman yatırımları sayesinde gemi kabullerinde ve stok durumlarında herhangi bir olumsuz durumla karşı karşıya kalınmadığı görülmüştür. Türkiye’deki limanların bu tarz durumlara ne kadar hazırlıklı olduğunu da belirtmemizde fayda var.

Küreselde yaşanan boş konteyner sıkıntısı ve gemi gecikmeleri ticareti olumsuz etkilemiş ve navlunların artmasına sebebiyet vermiştir. Ülkemizde armatörler boş konteynerler pozisyonlamasını ciddi şekilde düşürünce bu durum ihracatçıların konteyner bulmada ciddi sıkıntılar yaşamasına neden oldu. Bu durum sadece navlunları değil, ekipman üretim fiyatlarını da neredeyse iki kat artırdı. Alternatif olarak Ro-Ro taşımacılığı gösterilse de bu talebin tam olarak karşılanamadığı ve sıkıntıların buna rağmen hala devam etti görülmüştür. Firmalar üretimlerinin durmaması için kendi olanaklarıyla küçük çözümler üreterek satın aldıkları veya kiraladıkları konteynerleri açık yük gemileriyle limanlara getirdiler. Taşıma işi organizatörleri bu tarz yüklemeleri organize ederek pratik çözümler üretti. Oba Makarna, konteyner krizinin lojistikte yarattığı darboğazı aşmak için kendi armatörlük şirketini kurdu ve konteyner yatırımı yaptı.

ABD-Çin ticaret savaşının konteynere sıçramasıyla ABD boş konteyner almak isteyen gemileri limana yanaştırmayarak özellikle konteynerlerin boş olarak yüklenmesine izin vermedi. Hal böyle olunca demir alanında bekleyen gemiler çoğaldı. Bu durum konteyner sirkülasyonunun önüne geçerek konteyner krizinin daha da derinleşmesine ve gemilerin gecikmesine sebep oldu.

2021 Armatör Şirketlerin Yılı Oldu

Armatörler için 2021 yılı altın bir yıl oldu. Bunu açıkladıkları finansal raporlarda açık bir şekilde görüyoruz. Bu kârlılıklarla beraber armatörler, lojistik şirketlerine yatırım yapmaya başladılar bile. Böylelikle lojistik zincirinin tamamını tek elden yönetip entegre lojistik hizmeti sunarak müşterilerine hız ve maliyet avantajı sunmayı planlıyorlar. 21 Aralık 2021’de Bollore Group, Bollore Africa Logistics için MSC’nin teklif verdiğini duyurdu. AP Moller-Maersk de Hong Kong merkezli LF Logistics’i 3,6 milyar dolara satın aldı.

2022 yılında konteyner sıkıntısı devam edeceğe benziyor. Gelen haberlere göre 2022 yılının ilk ayında ihracatçıların rezervasyon taleplerinin devam ettiğini duyuyoruz.

Bu sıkıntının 2023 yılının ilk yarısına kadar süreceği ön görülüyor. Leasing şirketlerine göre konteyner kapasitesi yetersiz kalmaya devam ettikçe konteyner kiralayıcıları için kârlı bir yıl olacağı öngörülüyor. Bununla birlikte armatörler artan navlunlarla beraber kârlılıklarını artırmaya devam ederek daha çok satın alma yapacaklar.

Son olarak yazımı Uzak Doğu (Çin) trafiğini ve Çin çıkışlı navlun göstergelerini takip etmek için oluşturulan Shanghai (Export) Containerized Freight Index (SCFI) ve China (Export) Containerized Freight Index (CCFI) grafiğini paylaşarak bitirmek istiyorum.

1998’den beri Çin devleti tarafından da desteklenerek oluşturulan bu endeksler Çin ihracatının navlunlarını konteyner taşımacılığında da formüle ederek en önemli referans göstergeler olmuştur. CCFI, 11 büyük konteyner operatörünün Hong Kong, Güney Kore, Japonya, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Yeni Zelanda, Akdeniz, Avrupa, Doğu ve Batı Afrika, US Doğu ve Batı kıyıları ile Güney Amerika ve  Güney Afrika rotalarında Çin ihracat navlunlarının değişiklik ortalamalarını her Cuma günü yayınlar. SCFI ile ise komposit endeks olarak aşağıdaki formüle göre hesaplanarak düzenli olarak aynı şekilde yayınlanır. Shanghai Containerized Freight Index (6) Çin devlet uygulamasının ihracatta navlun değerlerinin bilinmesine neden olmasından dolayı eldeki verilerin metodolojik bir çalışmayla oluşturulması ve yayınlanması bu konuda tüm dünyaya örnektir.

Kaynak: https://en.sse.net.cn/indices/scfinew.jsp

Kaynak: https://en.sse.net.cn/indices/ccfinew.jsp

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir